HET ISRAËLISCH-PALESTIJNS CONFLICT

1. Wie zijn de slachtoffers?
Bidden in de kerk op Israëlzondag om vrede, waarbij dan ook aandacht wordt besteed aan het bestaan van en het lijden van Palestijnen is een ding, maar om Israël nu per definitie als de paria van de volkenrechtelijke gemeenschap te kwalificeren, gaat mijns inziens ver (*1). De vraag naar daderschap en slachtofferschap laat zich gemakkelijk beantwoorden als men zijn oor te luisteren legt bij de hedendaagse pers.

2. Van wie is het land?
Bekijken we het debat aan de hand van de invalshoek wie de oudste rechten, dus de exclusieve claims mag leggen op het gebied van de Bijbelse 12 Stammen, dan zou een vraag kunnen zijn: "Is Groot- Israël als een territorium, exclusief voor de Joodse Israëliërs, te verdedigen aan de hand van de Bijbel?"
De nu 89 jarige ds. Johan Snoek uit Rotterdam heeft een mening over de claims van de huidige Staat Israël. Ds. Snoek heeft vanaf 1958 met zijn gezin, met enige onderbrekingen, in Israël, gewoond in de internationale Christelijke kibboets Nes Ammim en toont zich via allerlei publicaties een kenner van de materie (*2).

"Volkenrechtelijk is Israël is gesticht na een uitspraak van de VN hieromtrent en is erkend als Staat. De Staat Israël heeft dus bestaansrecht.
Niet juist acht ik het Israël's bestaansrecht (en dus de grenzen) te baseren op Bijbelse gronden, ook al spreekt de kerk, de PKN, zijns inziens terecht van de onopgeefbare band van de Kerk met het volk Israël.
In mijn jeugd werd veel gesproken van "het drievoudig snoer: God, Nederland en Oranje". Die combinatie vind ik eng want ze opent de deur voor nationalisme, afgoderij en verblindheid ten opzichte van eigen nationale fouten. Van die verblindheid biedt de geschiedenis schokkende voorbeelden. Ik verzet me daarom op dit punt tegen de theologie van de Duitse theoloog F.-W. Marquardt, die probeert de staat Israël en het recht op het land een theologische basis te geven (*3)."

3. Bijbelse opvattingen
In het denken over Israël bestaat er bij een smaldeel van de PKN inderdaad dit theologisch geïnspireerde denken over het bestaansrecht van (Groot)Israël. Te noemen is hier de beweging Christenen voor Israël, hoofdkwartier te Nijkerk (*4). Hun protagonist, de publicist ds.J.J.Glashouwer (*5) brengt dit gedachtegoed vele malen in zijn publicaties en lezingen tot uitdrukking.

Als een der zegslieden uit conservatieve Joodse hoek, citeer ik Jozef Begun.
Dr.Begun was als dissident diverse keren verbannen en gevangen gezet op grond van zijn standpunten voor het behoud en versterking van de Joodse identiteit, onder het voormalige Sovjet regiem. In 1987 is hij na zijn vervroegde vrijlating prompt geëmigreerd naar Israël. Over het Palestijns conflict en over vrede huldigt Begun het volgende standpunt:

"Als Israël land inruilt voor vrede, blijkt dat steeds een daad waar het tegenovergestelde mee wordt bereikt, namelijk dat het de agressie tegenover Israël alleen maar vergroot. Israël is Gods volk. Wij, Christenen en Joden verenigd, moeten altijd achter Israël staan, ook achter de staat en de strijd aangaan tegen de talrijke en wrede vijanden. We moeten onze Westerlijke beschaving die gebaseerd is op het Judeo-Christelijk erfgoed, dus op de morele waarden van de Bijbel (de Thora), verdedigen."

4. Machtsmiddelen van de politiek voor onderdrukking
Er zijn ook subtielere manieren dan wapengeweld en inbeslagname van land om over de ander te triomferen, of om de dreiging die van de ander uitgaat te minimaliseren. Bijvoorbeeld door het moreel van de ander te knakken. Dit kan door bijvoorbeeld het ontkennen van de geschiedenis en de identiteit van de Arabieren.
De Israëliërs maken zich schuldig aan negeren van het gebod. "Wat gij niet wil dat u geschiedt, doe dan ook een ander niet (*6)" In de psychologische oorlogsvoering tegen de Palestijnen behoort bewegwijzering en plaatsnaamaanduiding tot de hoge regeringspolitiek. Dit met het argument dat de verwarring over de verschillende schrijfwijzen voortaan moet worden vermeden. Om dan vervolgens in snel tempo Arabische plaats- en straatbenamingen te verwijderen onder vervanging daarvan van de Hebreeuwse. Het Arabische equivalent van Yerushalayim is al Quds. De naam Al Quds (*7) vindt zijn oorsprong in het heilige Islamitische Boek, de Koran, maar zal verdwijnen. Het zal plaats maken voor het verbasterde Yerushalayim in Arabische transcriptie zodat dat wordt: Ur-Shalim (*8).

Het is bekend dat in de Islam het standpunt wordt ingenomen dat Joden en Christenen op cruciale punten met het (lees: "hun") ware geloof hebben geknoeid. Vandaar dat de Moslims er bij hun veroveringen vanaf de 7e eeuw er toe overgingen plaatsnamen (*9) te Islamiseren.
Na bijna 14 eeuwen zou dit dus nu - op hun beurt door de rechtse regering Netanyahu - worden teruggedraaid voor wat betreft Israël en de bezette gebieden.
Het is niet moeilijk voor te stellen dat het wegvagen van al-Quds tot felle veroordelingen van Israël uit de anti-Israëlische en anti-Zionistische wereld zal leiden. De VN en de stemmenverhouding kennende zal er wel weer een VN resolutie worden ontworpen, die het Israël zal verbieden het verleden van de Islamitische bevolking uit te wissen.

Of de vijanden van Israël nu tot de Filistijnen, Babyloniërs, Romeinen, Arabieren, Ottomanen, of tot de (Christelijke) Europeanen behoorden, Israël zal daar tegen in brengen dat de vijandige buitenwereld nooit anders heeft gedaan - de ene vijand wat intensiever dan de andere - dan hun wereld te ontdoen van Joden, waarbij geprobeerd werd het Joodse verleden en de Joodse identiteit uit te wissen (*10). Het Israëlische leiderschap legitimeert zijn machtspolitiek dus op herstel van aangedaan onrecht.

5. Vragen
Wat vindt u van de rol van het slachtofferschap en wederzijdse schendingen van mensenrechten? Wie is de grootste dader, wie is het grootste slachtoffer in het Israëlisch-Palestijnse conflict? Wat vindt u van de verharding van de standpunten na twee intifadas en diverse grensoorlogen? Of is die verharding er alleen op leiderschapsniveau en is de gewone bevolking het strijden moe plus de propaganda daaromheen?
Beweren Arabieren terecht dat het onrecht dat de Joden is aangedaan hun niet valt aan te rekenen zodat de Israëliërs onterechte argumenten aanvoeren voor hun bezettingspolitiek?
Komt met president Obama de deur naar vrede tussen elkaar diep hatende partijen weer op een kier te staan?

Wij staan open voor uw reacties op email adres kerkenisrael@gknermelo.nl. Alle reacties zullen worden geplaatst, mits naam en voornaam zijn opgegeven.

In de nabije toekomst zal de website worden geinteractiveerd zodat er toepassing komt voor rechtstreekse plaatsing op het web van de ingekomen reacties.

Voetnoten:

1. Schrijfster dit discussiestuk is secretaris Werkgroep Kerk en Israël, mw. A.I.V. van der Wel. Zij schrijft het hier geplaatste stuk op eigen titel. Schijfster is naast juriste ook arabiste en is in de jaren '90 enige tijd werkzaam geweest voor het Instituut ter Bestudering van het Moderne Nabije en Midden Oosten van de Universiteit van Amsterdam, Vakgroep Semitische Taal- en Letterkunde.

2. cit. ds. Johan M Snoek ontleend aan zijn lezing gehouden op 15 november 2008 te Amsterdam, getiteld: Kerk en (ook de staat) Israël, Bezien door de bril van de tweede wereldoorlog. Lezing voor het genootschap Tenach en Evangelie.
Meer publicaties van Johan M. Snoek:
Johan M. Snoek, The Grey Book - A Collection of Protests against Anti-Semitism and the Persecution of Jews issued by Non-Roman Catholic Churches and Church Leaders during Hitler's Rule. Van Gorcum, Assen; 1969. Ook via internet te raadplegen: www.gutenberg.org/etext/14764
J.M. Snoek, De Nederlandse kerken en de Joden 1940-1945. Kampen, 1990; p. 14. ook via internet te raadplegen: www.gutenberg.org/etext//17139
Johan Snoek, Soms moet een mens kleur bekennen. Kampen, 1992; p. 274. Ook via internet te raadplegen: files.oryx.tk
J.M. Snoek, Israël is Duitsland niet; in Trouw, 8.2.1989.

3. Vgl. bespreking Marquardt door Maarten den Dulk, "Landtheologie". In Michsjol, 2007, no. 1; p. 49 e.v.

4. Voor meer informatie of doorverwijzingen: www.christenenvoorisrael.nl

5. ds. Willem J.J. Glashouwer, Waarom Israël? 440 pag. Uitg. Barnabas Jongbloed, Leeuwarden 2007

6. In allerlei geloven en in het humanisme is dit een gulden regel. In het Jodendom is een variant uit de eerste eeuw voor Christus bekend; Thora Tob.4:15 naar rabbi Hillel de Oude; "Wat gij haat doet dat een ander niet aan." Bron: Wikipedia.

7. Al Quds betekent De Heilige. Jeruzalem, Kairouan (Tunesië), Mekka en Medina (Saoedi-Arabië) zijn de vier heilige steden van de Islam.

8. Vgl. NRC 12 oktober 2009. Guus Valk, Nieuwe plaatsnamen in geest zionisme. Arabische staat- en plaatsnamen maken geleidelijk plaats voor Arabische vertalingen van het Hebreeuws.

9. Niet alleen plaatsnamen ook Bijbelse verhalen. Markante voorbeelden zijn de kruisdood van Jezus "Hij werd door God weggenomen van het kruis." Er is dus geen opstanding. En de offerande van Isaac. In de Koranversie is het niet Isaac maar de zoon Ismaël die door Abraham wordt geprepareerd tot offer.

10. Nooit zijn in de Arabische wereld (tot plus minus 1938) noch in het Ottomaanse rijk Joodse bevolkingsgroepen stelselmatig vervolgd met progroms, noch met een totale vernietiging (Holocaust). Dit zijn Europese uitvindingen geweest.