(5)

Twee mannen, nog van voor de oorlog, die elkaar vanwege hun lichaamsbouw aanspreken als Dap (van Dikkertje Dap) en Lam (van Lammert Langelijs), bespreken al wandelend de ideeën van de 'atheïstische' dominee Klaas Hendrikse.

"En?"
"Uit!"
"En?"
"Hmm."
De mannen zitten op een bank in de schaduw en passen de goede raad om bij de heersende hitte inspanning te vermijden nogal rigoureus toe. Maar Dap kent Lam al zolang, dat hij weet dat deze vroeg of hij het boekje van Hendrikse nu eindelijk helemaal gelezen heeft en wat zijn eindoordeel is.
"Hoezo hmm?"
"Nou", Dap schraapt zijn keel, "die man die mij zo tegen mijn religieuze schenen geschopt heeft, doet toch wel een paar behartigenswaardige uitspraken."
"Zoals?"
Dap haalt een briefje uit zijn achterzak en leest: 'geloven heeft te maken met het besef dat je leven geen eigen fabricaat is, dat je jezelf niet hebt gemaakt en datgene waar je gelukkig van wordt ook niet.' En 'geloven is weigeren het leven zinloos te vinden, ook al begrijp je er niets van'."
"Ja," knikt Lam, "dat is dat is toch heel wat anders dan de moderne mentaliteit van 'dat maak ik zelf wel uit'. Ik denk dat hij vooral protesteert tegen de mensen die denken dat zij namens God spreken en dat je hem kunt vastleggen in onwrikbare dogma's en belijdenissen."
"Precies en daar heb ik hier nog wat van opgeschreven. 'De mensen spraken in alledaagse taal over iets waar ze eigenlijk geen woorden voor hadden.' Over degenen die deze stamelende pogingen als letterlijke waarheid opvatten schrijft hij 'de vinger wijst naar de maan en wee degene die de vinger verwart met de maan'."
Lam glimlacht. "Dat mogen de refo's zich aantrekken. Heb jij ook de indruk dat het boekje vooral een protest is tegen het feit dat de orthodoxen het debat in de kerk gijzelen door krampachtig vast te houden aan de oude belijdenisgeschriften?"
"Ik zou het jammer vinden als ze werden afgeschaft. Zolang er nog mensen zijn die ze zien als de samenvatting van de waarheid, mogen ze voor mij blijven."
"Maar het calvinisme legde toch altijd de nadruk op de persoonlijke beleving van de waarheid? "
"Het is net als met wetten. Die zijn soms niet meer goed toepasbaar in deze tijd, maar als je ze afschaft voor er nieuwe zijn, wordt het een chaos."
Lam zucht en veegt het zweet van zijn voorhoofd. "Stel je eens voor dat we verkeersregels hadden die gebaseerd waren op het verkeer van vier eeuwen geleden. De belijdenisgeschriften vormen toch niet meer de basis van wat de jongeren leren op de catechisatie? Daar rommelt elke kerk maar wat voor zichzelf."
" Wat denk jij dat er op de synode zou gebeuren als er een moderne belijdenis zou moeten worden geschreven?"
"Chaos, vrees ik."
Dap knikt, terwijl hij naar zijn zakdoek zoekt. "Hendrikse wil de Bonders en andere conservatieven onderbrengen in een soort reservaat en met de overigen een nieuwe kerk beginnen. Dat is natuurlijk weer zo'n absurde Hendriksebevlieging."
Lam humt instemmend. "Al kan ik me wel voorstellen dat je moe wordt van mensen die iedere vernieuwing steeds maar weer tegenhouden. Maar ze horen erbij. Onze oud-plaatsgenoot professor Kohnstamm was van de Zendingskerk. Maar hoewel hij het op veel punten met dominee Timmer oneens was, ging hij minstens een keer per jaar naar de Nieuwe Kerk aan de Horsterweg. Hij vond dat niemand de volle waarheid kent en dat voor het vinden van de waarheid iedere mening van belang was."
"Ook die van Hendrikse dus."
Er valt een stilte.
"Hoe zat het ook al weer met die appeltaart?"
"Dat staat in dat boekje. Lees het maar na."

Herman Bouw

(slot)