Een kerk die zingt, leeft!

Zoals het er nu naar uitziet zal er over zes jaar een compleet nieuw Liedboek beschikbaar komen voor onze kerken. De Interkerkelijke Stichting voor het kerklied heeft het geld klaarliggen voor dit nieuwe project. Een groot en uitdagend project om vanuit de diversiteit van beschikbare liederen te komen tot een bruikbaar geheel. De vraag die natuurlijk naar voren komt is welke criteria gehanteerd zullen worden voor de samenstelling. De aanbevelingen zijn inmiddels door de genoemde Stichting uitgebreid geformuleerd. Het zal een Liedboek worden dat naast gebruik tijdens de eredienst ook diensten kan bewijzen bij overige gemeentevieringen in kleinere kring, in het pastoraat en ter meditatie.

Inhoud
De bedoeling is dat de inhoud van de bundel de weerspiegeling is van een pluriforme kerk. De psalmen worden geheel en integraal overgenomen net zoals die in het huidige Liedboek te vinden zijn. Daarnaast zullen er een groot aantal onberijmde en nieuw berijmde psalmen worden opgenomen zoals die ook te vinden zijn in de bundel "Gezangen voor Liturgie". Er wordt een keuze gemaakt uit de gezangen van het huidig Liedboek. Enerzijds de "klassiekers" en anderzijds het "nieuwe Nederlands kerklied", in de jaren vijftig en zestig ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan een lied zoals getoonzet door Frits Merthens: "Zingt voor de Heer een nieuw gezang". (gezang 225) Ik hoop maar dat ze dat overnemen, het is een prachtig lied. Ook zullen er diverse rubrieken te vinden zijn als kinderliederen, liederen die jongeren aanspreken, liederen voor liturgische momenten (bijv. gezongen Onze Vader, bemoediging, zegenlied, gebedsintenties) en gebeden en teksten voor meditatie die ook een belangrijke functie kunnen vervullen in het pastoraat.

bundels en stromingen
Onlangs heb ik een toerustingsavond verzorgd bij wijkkerkenraad Oost waarin ik heb laten zien hoeveel bundels er na de verschijning van het Liedboek bij gekomen zijn. Ik denk hierbij aan Zingende Gezegend (de bundel van ds.Troost), serie Zingend Geloven, Eva's Lied en Evangelische Liedbundel en recent de bundel Tussentijds. Deze bundels zijn afkomstig van diverse stromingen binnen onze kerken. Daarbij vallen er vier stromingen te onderscheiden: oecumenisch-protestants, klassiek gereformeerd, de basisbeweging en de evangelische beweging. De eerste twee stromingen vormen daarbij de twee hoofdstromingen. Nu kun je plaatselijke kerken natuurlijk niet helemaal exclusief bij één van de stromingen indelen maar zijn er wel accenten aan te geven. Daarnaast zijn er nog bundels verschenen vanuit het buitenland waarbij te denken valt aan liederen uit Taizé en Iona (bijv. Wil je opstaan en mij volgen……), maar ook liederen uit Latijns Amerika die (vertaald) te vinden zijn in de bundel: Hoop voor alle volken. Wij kennen daarvan o.a. het lied: Behoed en bewaar ons…..

katernen
Inmiddels wordt er in onze wijkkerken bij de samenstelling van de katernen gebruik gemaakt van al deze bundels en je zou kunnen zeggen dat wij ons daarmee al een beetje voorbereiden op de ontwikkeling van een nieuw liedboek. We oefenen met liedmateriaal uit diverse bundels waarbij verschillende muzikale vormen gebruikt worden. Vaak gaat dit ook in afwisseling met een koorgroep of cantorij. Een goede muzikale ondersteuning is dan ook van essentieel belang. Naast orgelbegeleiding wordt ook steeds gebruik gemaakt van pianobegeleiding en ander instrumentarium. Gemeenteleden kunnen zo ook muzikaal bijdragen aan de eredienst.

uitdaging
Recent verschenen materiaal wordt uitgeprobeerd. In de Maranathakerk beproeven wij inmiddels een aantal psalmen uit het project "Psalmen voor Nu". Een landelijk project waarbij psalmteksten opnieuw zijn berijmd met ondersteuning van lichte muziek. Het is een poging om op deze manier de psalmen opnieuw onder de aandacht te brengen. Momenteel staan er weer twee in de katern van de Maranathakerk. Op Goede Vrijdag klonk psalm 22 uit dit project, indrukwekkend gezongen door twee tieners. De uitdaging bij het samenstellen van een nieuw liedboek zal zijn dat bij alle diversiteit het lied zal moeten voldoen aan volwaardige eisen betreffende tekst, muziek, liturgische functionaliteit en theologische inhoud. De muziek moet goed "zingbaar" zijn en er is een goede verhouding tussen woord en toon. Daarbij is het uitgangspunt dat de melodie de liedtekst moet dragen. Het zal geen sinecure worden om een dergelijke nieuwe bundel samen te stellen. Het is prijzenswaardig dat nu eindelijk besluiten worden genomen en het proces tot verschijning in gang gezet gaat worden. We hopen natuurlijk dat we in 2012 een klinkend resultaat mogen aanschouwen. Tot die tijd zullen we ons in Ermelo ons moeten behelpen met de katernen en wellicht kan de bundel Tussentijds een tussentijdse oplossing bieden. In ieder geval houden we de lofzang gaande, het is een kernfunctie in onze kerk, want een kerk die zingt, leeft!

Henk Kievit


(Hoofdartikel Antenne, April 2007)